Bijdrage Perspectiefnota+ 2012-2015

Voorzitter,

• Bij deze Perspectiefnota Plus zijn alle ogen natuurlijk gericht op de daarin opgenomen bezuinigingen. Daar kom ik verder in mijn betoog op terug.
• Eerst een beschouwing over de Perspectiefnota+ en de uitgangspunten voor het financiële beleid 2012-2015
• Naar het oordeel van Progressief Nieuwkoop zit de opbouw degelijk in elkaar. Alle meevallers (en dat zijn er niet te veel) en tegenvallers zijn op een rij gezet. Niet alles is zeker. Zo zijn de uiteindelijke effecten van het Bestuursakkoord tussen VNG en rijksoverheid nog niet duidelijk en ook de effecten van nog komende specifieke rijksbezuinigingen zijn nog niet in te schatten. Er wordt rekening gehouden met het wegvallen van de precariorechten op ondergrondse leidingen per 2012, maar ook dat is nog niet besloten door het Parlement. Dat kan dus heel wel een jaar later worden en dus wat lucht geven voor de jaren 2012 en 2013 als het om bezuinigingen gaat. Er wordt een risicobuffer ingesteld voor tekorten op grondexploitaties, maar die zal onvoldoende zijn om de structurele effecten van afschrijvingen de komende jaren te dekken. Los van het feit dat je die afschrijvingen ook gewoon kwijt bent.
• Progressief Nieuwkoop onderschrijft dan ook dat de uiteindelijke bezuinigingsdoelstelling zo rond de 1,7 miljoen euro zal moeten liggen. Niets wijst er op dat de huidige crisis van tijdelijke aard zal zijn zoals de Middenpartij Nieuwkoop al een tijd betoogt. Integendeel, de crisis zal nog een aantal jaren duren en de risico’s, ook op de langere termijn worden niet kleiner, maar eerder groter. En de rijksoverheid zal niet snel de teugels laten vieren nu ze zo ongenadig hard worden aangetrokken, tenzij we op korte termijn een kabinetsval, nieuwe verkiezingen en een ander kabinet kunnen verwelkomen.
• Het is natuurlijk niet gek dat we in deze zin positief zijn over de uitgangspunten van de Perspectiefnota+, immers hij is tot stand gekomen toen Progressief Nieuwkoop en D66 nog in het college vertegenwoordigd waren en er een degelijke blik op de financiële positie van de gemeente geworpen is.
• Anders is het gesteld met de bezuinigingen zelf. Voordat ik in ga op de collegevoorstellen, wil ik kwijt dat Progressief Nieuwkoop het totstandkomingproces daarvan beneden de maat vindt. Voorzitter, bezuinigen kan wat ons betreft geen simpele boekhoudkundige, bedrijfsmatige exercitie zijn. Wij zien het als een zoekproces naar verantwoorde wijzigingen van de inzet van je instrumenten, waarbij je vooraf nagaat wat de mogelijke effecten daarvan kunnen zijn en hoe op een effectievere manier belangrijke doelen toch zo goed mogelijk kunnen worden gerealiseerd. Dan raak je o.a. ook aan een andere verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen overheden, burgers en hun organisaties, instellingen en bedrijven. Iedereen kan bedenken dat dit niet mogelijk is zonder deze stakeholders daar vanaf het begin serieus bij te betrekken en met elkaar de veranderende toekomst onder ogen te zien. Dat vraagt met andere woorden om gedegen burgerparticipatie. Wij hebben dat in een vroeg stadium aangegeven.  Dus niet een briefje sturen naar organisaties met de mededeling dat er zus en zo gekort gaat worden, maar een participatietraject opstarten waarbij je met verbonden partijen in gesprek gaat over hun en onze doelstellingen, bezien wat er van wie nodig en mogelijk is en daar vervolgens afspraken over maken. Bezuinigingen zijn dan geen mededelingen over afbraakprocessen over de hoofden van burgers heen, maar wel onderdeel van een goed beleidsproces. Daarvoor was er in 2011 en 2012 ruim de tijd geweest. 
• Voorzitter, wat we vreesden is gebeurd. Vrijwel alle bezuinigingen in de maatschappelijke hoek zijn dan ook ingeslagen als een bom. Vind je het dan gek dat burgers en hun organisaties op hun achterste benen gaan staan. 
• Een voorbeeld:  We moeten volgens het College van 3 naar 1 consultatiebureau. Er wordt een bedrag ingeboekt. Door met de betreffende organisatie te praten hadden we erachter kunnen komen dat als we wat aan de dure huisvestingsituatie zouden doen, we helemaal niet terughoeven van 3 naar 1. Wat ons betreft is het van groot maatschappelijk belang dat er 3 consultatiebureaus blijven. Het gaat hier met name om de zorg voor 0 tot 4-jarigen. Juist de zwakkere groepen in de samenleving zullen eerder afhaken en dat is nou net wat je NIET wil bereiken. We zullen hier een amendement voor indienen.
• Een ander voorbeeld: In de berekening van de kosten van het gebouw van de Schakel zat gewoon een grote dikke fout: 25.000 euro. Dat kwam pas later boven tafel. Maar de schade - de ontsteltenis over het sluiten van het gebouw - was al aangericht. Gewoon koud saneren. En zegt het college nu: laat maar zitten! Ook wij zijn van mening dat de vereniging in het gebouw moet kunnen blijven en dat ze actief betrokken worden bij de ontwikkelingen in Langeraar om te bezien of het anders en beter en wellicht ook goedkoper kan.
• Dan de afstoting van de aula bij de begraafplaats in Ter Aar. Helemaal verkeerd begrepen door de bevolking. Het gaat over klein geld. Progressief Nieuwkoop vindt het van belang dat er naast de begraafplaats in Ter Aar een ruimte is en blijft voor mensen om bij elkaar te komen. In de directe omgeving is geen alternatief. De aula is netjes in orde en kan ongeveer 80 bezoekers hebben. Hiervoor komen we met een amendement. Dekking kan worden gevonden via de grafrechten. Of specifiek in de kosten van een begrafenis op die begraafplaats. Want ook aan het gebruik voor dit soort bijeenkomsten van bijvoorbeeld de Rank in Nieuwkoop zijn kosten verbonden.
• Verlaging subsidies van vrijwilligersorganisaties. Voor het jaar 2012 willen we geen bezuinigingen. Dat jaar moet gebruikt worden om een goed overzicht als raad te krijgen over de kwestie hoe de subsidies zijn besteed en wat er mee is bereikt. Waarderingssubsidies vallen daar ook onder. Deze waarderingssubsidies zijn belangrijk voor met name de kleine verenigingen. In hoeverre komen deze kleine verenigingen in het nauw indien hun waarderingssubsidie vervalt of wordt verminderd? Onze fractie wil dit graag in beeld hebben.
• Zwembad de Aarweide. Progressief Nieuwkoop vindt dat 150 enthousiaste vrijwilligers een goed lopend zwembad hebben ingericht en onderhouden. De 10.000 euro korting op subsidie vanaf 2014 is daarom dan ook ontoelaatbaar. Beter is het, ook met het oog op de aflopende overeenkomst met de gemeente, om met alle relevante partijen (Aarweide, De Wel, bezoekers, vrijwilligers etc) een proces in te gaan om eerst te komen tot een gedragen visie op het zwemgebeuren in de gemeente Nieuwkoop. Ook hier zullen we een amendement indienen.
• Tot slot,  voorzitter, de korting op de bibliotheek. Natuurlijk gaat het om een forse bijdrage die de gemeente levert. En die is gebaseerd op een bijdrage van 11 euro per inwoner. Daarvoor krijgen we twee bibliotheken en de diensten van bibliobussen plus ondersteuning vanuit de stichting die de boel runt. Verlagen van de bijdrage zet de positie van het bibliotheekwerk in Nieuwkoop op losse schroeven. Een goed particpatietraject had hier wonderen kunnen doen, maar daarvoor is door het College niet gekozen. Wij zullen via een motie/amendement de raad vragen uit te spreken dat er alsnog zo’n traject gaat lopen, waarbij rekening gehouden kan worden met allerlei ontwikkelingen. Zoals bijvoorbeeld in de huisvesting in zowel Nieuwkoop als Ter Aar en ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld een buurtacademie of samenwerking met de in te richten brede school in Ter Aar. Daarbij zou zeker ook gekeken moeten worden naar de diverse innovatieve en toekomstgerichte aanpakken elders.

Voorzitter, ik rond af. Enerzijds positieve punten in de Perspectiefnota Plus. Anderzijds bezwaren tegen een aantal voorgenomen bezuinigingen. Met name de bedrijfskundige en weinig maatschappelijke invalshoek van dit deel van de perspectiefnota heeft ons in hoge mate verbaasd, zo niet geërgerd. Het zal afhangen van hoe de raad aankijkt tegen onze amendementen of we de perspectiefnota nog kunnen steunen.

Nieuwkoop, 23 juni 2011, Berry Dors.